و حكومت را از بنى عباس خواهد گرفت . و دربارهء او گفته شده : اى ابو مجرم ! خداوند هيچ نعمتى را در حق بندهء خويش دگرگون نمىكند / تا آنگاه كه آن بنده خود ، آن را تغيير دهد . / تو در دولت « مهدى » آهنگ خيانت كردى . / و خيانت پيشگان نياكان تو بودند كه كردان‌اند / اى ابو مجرم ! تو مرا به كشتن بيم دادى و از اين هراس [ 1 ] / شير دلير بر تو حمله آورد . [ خلافت مهدى ] پس از ابو جعفر با فرزندش مهدى ، محمد بن ابى جعفر بيعت شد در سال صد و پنجاه و نه . انگشتر خلافت و چوبدست و بردهء پيامبر به دو رسيد . او آن گونه كه ناميده شده بود ( مهدى ) ، مردى رهيافته و هدايت شده بود . به ردّ مظالم پرداخت و هر [ پنج ] [ 2 ] نماز را به جماعت مىگزارد و گنجينه‌هاى منصور را در راه خير پراكنده كرد و ولاء آل ابو بكر را به پيامبر بازگرداند . همچنين ولاء خاندان زياد را از ابو سفيان به عبيد ثقفى بازگرداند [ 3 ] و اين امر را به شهرها و مصرها نوشت . و مسجد الحرام و مسجد مدينه را وسعت داد و در زيارتى كه از مكه و مدينه كرد سى هزار هزار درهم پراكند ، علاوه بر اموالى كه از مصر و يمن نزد او فرستاده بودند . محمد بن سليمان از موصل يخ براى او فرستاد و اين كار را كسى قبل از او نكرده بود و فرمان داد تا مقصوره‌ها را از مساجد برداشتند و منبرها را كوتاه كردند ، به همان اندازه‌اى كه در روزگار پيامبر خدا بود . بيمارستانها ساخت و براى كوران و جذاميان و ناتوانان مقررى تعيين كرد . پسرش هارون بن مهدى را با صد هزار از سپاهيان مواجب خوار [ 4 ] - علاوه بر مطوّعه و اتباع و مردمان بازار و جنگندگان - به جنگ صائفه فرستاد . ايشان چهل و پنج هزار از روميان كشتند و چندان مال به دست آوردند كه

--> [ 1 ] شعر از ابو دلامه زند بن جون است . رك : الشعر و الشعراء ، ابن قتيبه ، چاپ محمد احمد شاكر ، ص 75 . در روايت اين شعر نيز اختلافاتى وجود دارد . رجوع شود به وفيات الاعيان ، چاپ محمد محيى الدين عبد الحميد ، ج 2 ، ص 33 . [ 2 ] [ پنج ] از طبقات ناصرى ، چاپ دوم كابل ، ج 1 ، ص 110 . [ 3 ] منظور اين است كه اين خاندانها را كه جزء قريش شده بودند به اصل خود بازگردانيد . رجوع شود به مجمل التواريخ و القصص تصحيح مرحوم بهار ، ص 333 و فصل زندگانى صحابه از همين كتاب . [ 4 ] متن مسترقه بوده و كسى در حاشيه به مسترزقه ( مواجب خوار ) تصحيح كرده است . بايد « سپاهيان مواجب خوار » ترجمه شود . صاحب طبقات ناصرى نيز كه همين متن ما را مورد نظر داشته گويد : با صد هزار سوار مواجب خوار . رك : طبقات ناصرى ، چاپ كابل ، ج 1 ، ص 136 .